SU KUŞLARI

Yalı Çapkını

Yalıçapkınıgiller (Alcedinidae), gökkuzgunları (Coraciiformes) takımına ait bir kuş familyasıdır.

Familya üyeleri tüm dünyada yayılış gösterirler. Afrika’dan Avustralya’ya kadar olan bölgede bulunurlar. Tek tür Alcedo atthis Avrupa’da ve kuzey Asya’da görülür (İngilizcesi kingfisher). Familyanın kökeninin aslen Asya olduğu sanılmaktadır.

Başları büyük, boyunları kısa, gaga uzun ve kuvvetlidir. Ormanlar ve sulak alanlar yayıldıkları bölgelerdir. Böcekler, sürüngenler ve balıklarla beslenirler. Yuvaları toprakta dikine, galeriler şeklinde ya da ağaç kovuklarındadır. Yavrular yumurtadan çıktıklarında çıplaktırlar. Suda yaşayanlar aniden suya dalarlar.

Üreme bölgeleri genel olarak tatlısu kenarlarıdır,kısmen deniz kıyısında da bulunabilir,yuvalarını kum duvarlara açtığı oyuklara yapar.

Bulunduğu yerler Gediz Deltası,İzmir-Bakırçay Deltası,Muğla-Güllük,Muğla-Bodrum,Mersin,Ankara mogan,eymir gölü. Aynı zamanda Adana’nın Mersin’e doğru yer alan bölümlerinde sulak (su kanalları vb.) alanlarda da yaşar. Ayrıca İstanbul boğazında da görülmüştür.İzmir alsancak pasaport vapur iskelesinin arka duvarında ve körfez içindeki mendirekte de gözlemlenmiştir.Yerli bir kuş türüdür,göç olayı yaşamamaktadır.

Yalıçapkını sulak alanlarda suya dalarak yakaladığı balıklarla beslenir.Ayrıca 1.3 saniyede avını yakalayabilme yeteneğine sahiptir. Genellikle sesiyle kendini farkettirir,aynı zamanda havada asılı kalabilen bir kuş türüdür.Dimdik tüner ya daöne doğru eğilir,genellikle uçuş esnasında öter,avlanma esnasında havada asılı kalarak avını tespit eder ve dik bir şekilde dalışa geçerek avını yakalar,avını kolay yutabilmesi için avını baş tarafında yani kılçıklarının yönünde yutar.
Yerel AdlarYalı çapkını-mavi çapkın,yalıcı / Denizli (wolfkenan)
Bahri (Kazım Çapacı)
Yerel adı: Rivayete göre, kuşu havada asılı kalırken gören yalılarda oturan genç bayanlar “vayy çapkına bak,bizi gözlüyor” demişler ve o günlerden sonra da kuşun adı çapkına çıkmıştır. Ünlü şarkıcı Suavi bu kuşdan esinlenerek yalıçapkını adında bir şarkı da yapmıştır.

vikipedi

Pelikan

Pelikan, pelikangiller (Pelecanidae) familyasını oluşturan iri su kuşu türlerinin ortak adı. Familya üyelerinin hepsi Pelecanus cinsinde sınıflandırılır ve 8 türü bulunur.

Ilıman bölgelerin her yanında yaşayan pelikanlar, gaga ucundan kuyruk ucuna uzunluğu 1,80 m’yi, kanat açıklığı 3 m’yi bulan bir kuştur (halk arasında gagasının biçiminden ötürü kaşıkçı kuşu da denir); gagasını suya daldırarak avladığı balıklarla beslenirler. Çoğunlukla toplu yaşar ve koloniler halinde yuvalanır. Amerika kıyılarında yaşayan kahverengi pelikan (Pelecanus occidentalis), denizde yaşar; ama kıyıdan pek uzaklaşmaz.Pelikanların şaşırtıcı bir özelliği de yedikleri besinlere göre renk değiştirmeleridir, pembe pelikanlar yedikleri bazı deniz canlıları sebebiyle pembe rengini alırlar.

vikipedi

Ördek


Ördek (Anatinae) alt familyasından hemen hemen bütün dünyanın sulak bölgelerinde yaşayan, perde ayaklı su kuşlarına verilen ad.

Göl ve bataklık kenarlarını çok severler. Hızlı akan nehir ve denizlerde yaşayanlar da vardır. Beslenmesi kolay olduğundan, evcil birçok soyları üretilmiştir. Ülkemizde ördekler, birçok ırkın karışmasından elde edilen melez karışımıdır. Yabancı ülkelerde, ıslah edilmiş Kampbel, Pekin, Ruen gibi saf ırklar mevcuttur. Evcil ördekler, yabani olan yeşilbaştan türemiştir. Yassı gaga, perdeli ayaklar, badi badi bir yürüyüş ve vak vak gibilerden bir ses, ördeklerin belli başlı özellikleridir. Kısa ayakları vücudunun arka kısmında oduğundan, yürürken zorluk çekerler. Erkekler dişilerden daha büyük ve gösterişlidir. Kışın ve ilkbaharda semirdiklerinden etleri lezzetli olur. Bu devrelerde bol avlanırlar. Evciller et, yumurta ve süs için beslenirler. Soğuğa ve yağmura dayanıklı hayvanlardır. Erkek ördeklerin tüyleri parlak ve renklidir, boyunları yeşil olur. Beyaz, yeşil, kurşuni, mavi, siyah tüyler karışarak hayvana güzel bir görünüş kazandırır. Dişilerin tüyleri daha donuk, daha az renklidir. Her iki cinsin soluk ve donuk renkli türleri de vardır. Özellikle Amerika’da yaygın olan evcil misk ördekleri beyaz tüylüdür.

Erkeğin tüyleri yazın dökülerek, dişiler gibi esmer tüylere bürünür. Tüyler, tıpkı kiremit gibi birbiri üstüne dizildiğinden hem içine kolay kolay su geçmez, hem de geçse bile kaygan olduğundan sudan çıkınca çabuk kurur. Ördek, kuyruküstü yağ bezlerinden, gagasını sürerek aldığı yağları tüylerine değdirerek bu kayganlığı sağlar.

Ördekler iyi yüzücü ve dalıcı hayvanlardır. Sırtları üstten basık, göğüsleri ileri çıkıktır. Bir kayığa benzer. Geniş ve yassı gagasının üzeri sinirce zengin bir deriyle örtülüdür ve kenarları tırtıklıdır. Suya dalarak çamurları baştan başa araştırır. Ağzına bir miktar çamurlu su alarak gagasını kapar ve dilini piston gibi ileri geri hareket ettirerek çamurlu suyu aralıklardan sızdırarak dışarı çıkarır. Bu arada tohum ve kurtçuklar ağızda kalır. Sümüklü böcek, kurbağa larvaları ve küçük balıkları da yutar. Ne bulursa yer. Gayet obur olduğundan, bazan bir kurbağayı birden yutmaya çalışır. Denizlerde yaşayan bazı türler, balık ve kabuklu deniz hayvanları ile beslenirler.

Suya daldığında gaga üstündeki soluk deliği suyun girişine mani olmak için kapanır. Ördeklerin öne doğru olan üç parmağının arasında perde şeklinde gerili deri bulunur. Arkada kalan küçük parmak ise serbesttir. Karada iki yana sallanarak zahmetle yürümesine karşılık, suda çok rahat hareket eder. Çok hareketli olan kuyruğu, yüzerken dümen vazifesi görür. Evcil ördekler yuva yapmaz ve uçmazlar. Yabani türler içinde ağaç kovuklarında veya çalılıklar arasında yuva yapanlar vardır. Yeşilbaş, terk edilmiş tavşan çukurlarında yuva yaparak yumurtlar. Yaban ördekleri toplu yaşar ve kışın ılık bölgelere sürüler halinde çok göç ederler. Evcil ördekler, küçük gruplar halinde yaşarlar. Genellikle her erkeğe 6 dişi düşer. Göl ve dere kenarlarında veya bahçe havuzlarında kolayca yetiştirilebilen kümes hayvanlarıdır.

İklime bağlı olarak, genellikle şubat-mart aylarında yumurtlamaya başlarlar. Yumurtalar 15-20 adeti bulduğunda dişi kuluçka olur. Her dişi, bu süre içinde 50-60 yumurta yapar. Yavru ördekler çabuk geliştiği için, kısa zamanda yumurtlamaya başlarlar. Sağlıklı bir dişi, 7-8 yıl yumurtlayabilir. Kuluçka müddeti 28-29 gündür.

Evcil ördekler 15 yıl kadar, yabaniler çoğunlukla 20-30 yıl yaşarlar.

vikipedi

Martı

Martı, martıgiller (Laridae) familyasını oluşturan deniz kuşlarının ortak adı. Türlerin çoğu Larus cinsinde toplanmıştır.

Martılar büyük kuşlardır, genellikle gri veya beyaz renkte çoğunlukla başlarında siyah işaretler bulunur. Cesurdurlar, uzunca bir gagası ve perdeli ayakları vardır. İri hantal gövdeli kuşlardır. Boyları 25-80 cm’dir. Kanat desenlerinin yanı sıra bacak ve gaga renklerine bakılarak tür ayrımı yapılabilir.

Besinlerini çoğunlukla yumuşakçalar, yengeçler ve küçük balıklar oluşturur ama hemen hemen her şeyi yerler. Martılar denizin üzerindeki insan pisliklerini de besin sanarak yemeye çalışırlar. Özellikle denize atılan plastik parçalar bu tür için ölümcüldür. Ölü bulunan pek çok martının midesinde plastik parçacıklar tespit edilmiştir. Martıların midesi plastiği sindiremediği için midelerinde plastik onlara sürekli bir tokluk hissi vererek açlıktan ölmelerine neden olur. İri martılar kuş yumurtaları ve yavrularını da yer. Tipik kıyı kuşlarıdır, nadiren birkaç türü haricinde denizden uzakta yaşarlar. Büyük türlerde yavrular dört yılda erişkin bir kuş olurken bu süre küçük martılarda iki yıl kadardır. .Üstelik martılar ilginç bir şekilden ağızdan çiftleşen bir kaç hayvandan biridir.

Martılar, özellikle daha büyük türler becerikli üst düzeyde zeki kuşlardır. İletişim ve yüksek ölçüde gelişmiş sosyal bir yapının karmaşık metotlarını sergilerler. Örneğin birçok martı sömürgesi yırtıcı kuş ve diğer davetsiz misafirlere saldırma eğilimindedir, mesela ringa martı alet kullanımı davranışını sergiler. Martıların birçoğu, insanların yaşadığı yerlerde ortak bir yaşam içerisindedir. Kumsal ve liman çevrelerinde çok görülür ve dikkat çekerler.

Martılar bütün faaliyetlerinde toplumcudur. Hep birlikte avlanır, dinlenir, leş arar ve kavga ederlerler. Çoğu birlikte yuva yapmayı tercih eder. Bazen geniş koloniler kurarlar. Birkaçı alçak ağaçlara yuva yapar, deniz yosunu ve çevredeki diğer bitkilerden büyük yuva oluşturur. Dişi 2-3 kahverengi yumurta bırakır, bunların üzerinde daha koyu kahverengi ya da siyah sık benekler vardır. Erkekle dişi kuluçka görevini paylaşır. Hem erkek hem de dişi yavruları besler. Yumurtadan çıkmış yavruların üzeri grimsi hav tüylerle kaplıdır. 4-6 haftalıkken uçmaya başlarlar.

Martılar gürültücü kuşlardır. Özellikle üreme dönemlerinde şehirlerde apartman çatıları ve benzeri yerlerde yuva kurarabilirler, bu zaman zarfında cırlak sesleri ile etrafı rahatsız edebilirler.

Familya üyeleri bütün dünyada yaygındır. Yalnızca çöllerde ve kutupların donmuş kesimlerinde görülmezler.

vikipedi

Kuğu

Kuğu (Cygnus), ördekgiller (Anatidae) familyasına ait çok iri ve genellikle beyaz su kuş türlerinin ortak adı.

Erişkinleri siyah uçları olan turuncu gagaları ve siyah yüz çıkıntıları haricinde tümüyle beyazdır. Ergeni başlangıçta mat gri-kahverengidir, daha sonra gri gagası ve siyah yüz izi ile yamalı hale gelir. Boynunu “S” biçimine sokarak ya da gagasını aşağı doğru eğip boynunu dik tutarak yüzer; kuyruğu sivri uçlu ve çoğu kez yukarı doğru kalkıktır. Başını ileriye doğru iyice uzatarak uçar ve uçarken hafif kavisli tuttuğu kanatlarından derin, müzikal ve ritmik bir ses yükselir.

vikipedi

Kaz

Kaz, iri ve beyaz veya boz tüylü, ayakları perdeli kuş türlerine verilen ad.

Erkek ve dişisi aynı büyüklüktedir. Genellikle kuğulardan küçük, ördekten büyüktür. Beslenme şekli kuğu ve ördeklerden farklıdır.genellikle iç anadolu bölgesinde bulunur. Özellikle Kars bölgesinde yetiştirilir. Lezzeti ve onunla yapılan yemekler bölgede meşhurdur.Başlıca besinleri otlardır. Fakat böcek, yumuşakça ve küçük omurgalıları yiyen türleri de vardır. Hızlı bir yüzücü olmamasına rağmen suda rahatça yüzer, daldığında uzun zaman su altında kalabilir. Gagaları ile kanatlarını düşmanlarına karşı silah olarak kullanır. Kanatları uzun uçlara doğru sivrilen yumuşak sık tüylerle örtülüdür. Erkek ve dişi birbirine benzese de erkekler genellikle dişilerden iridir. Boyun bölümleri bütün türlerde gövdeden kısadır. Başlıca besinleri olan otları koparmaya uyarlanmış gagaları başa bağlandığı yerde genişler ve bazen kambur oluşturur. Erkek ve dişi kazlar uçarken ya da tehlike karşısında, kornayı andırır bir sesle ötüşür, kızdıkları zaman boyun tüylerini kabartırlar. Kazlar yaşamları boyunca tek eşlidir.

Yuvalarını bataklığın sığ sularında veya bir tümseğin üzerinde yaparlar. Kuluçkaya yatan kazların yumurtalarından bir ay (30-34 gün) sonra sarı tüylü yavrular çıkar. Yavrular 3-4 ay içinde uçmaya başlarlar.

vikipedi

Karabatak

]Karabatakgiller (Phalacrocoracidae), pelikanlar takımına ait bir familya ve bu familyanın tek cinsi (Phalacrocorax) karabatakları oluşturur.

Çoğunlukla eski dünyada bulunurlar. Yaşadıkları yerler deniz kıyıları, kısmen iç sulardır. 3 metre kadar derinlere dalabilirler. 1 dakika kadar su altında kalabilirler. Yalnız balıkla beslenirler. Avlarını yüzücü ayaklarını vücudun altında geriye doğru iterek ve kuyruklarını dümen gibi kullanarak yaparlar. Yürüyüşleri hantaldır. Gagaları kancalıdır. Yuvalarını dik kayalıklara, ağaçlara yaparlar. Kanatları kısa, kuyrukları oldukça uzun olan kuşlardır. Cinsler birbirlerine benzer görünümdedirler.
vikipedi
[gallery

Bataklık Kuşları

Bataklıklarda yaşayan irili ufaklı yüzlerce kuş türü bulunmaktadır. bu kuşların ortak özellikleri çamur içerisinde yaşayan küçük böcekleri, suyun aytındaki bataklıklardaki mikroorganizmaları yiyerek beslenmeleridir. sığ sulardaki küçük balıkları da unutmamak gerekir.

Balıkçıl

Balıkçılgiller (Ardeidae), leyleksiler takımına ait, sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya.

Familya üyeleri çoğunlukla sulak alanlarda yaşayan, balık, kurbağa ya da diğer sucul canlılarla beslenen kuşlardır. Karasal formları dışında suya uyum sağlamışlardır. Bu kuşların çoğu ağaçlara gruplar halinde yuvalarlar, bunlar dışındakiler ise sazlıkları tercih ederler.

vikipedi

Batağan

Batağan, Podicipedidae familyasından kuş türlerinin ortak adı.

Dünyanın her tarafına yayılmış, tatlı sularda yaşamaya uyum sağlamış dalıcı kuşlardır. Kuyruk körelmiş gibidir. Cinsler birbirine benzerdir, yazları üreme zamanlarında belirgin süslenmeler görülür. Yaşamlarını çoğunlukla tatlısularda bazen kıyılara yakın denizler üzerinde geçirirler. Besinleri balıklar ve eklembacaklılardır. iyi uçarlar fakat zorlukla yürürler. Yaklaşık 20 metreye kadar dalabilirler, su altında 1 dakika kadar kalabililer. Yuvalarını bitki parçalarından yaparlar, yuvaları yüzer. Yuvaya 3-8 arası yumurta bırakırlar. Erkek ve dişi birlikte kuluçkaya yatar.
vikipedi